Тоҷикистон ва Афғонистон: амнияти марз ва зарурати муколама

Ба дигарон фиристед

Масоили амниятӣ дар Афғонистон ва дурнамои ҳамкории иқтисодӣ бо ин кишвар барои Тоҷикистон ду масъалаи ба ҳам пайвастаанд. Душанбе аз як тараф ба ҳифзи марз ва пешгирии таҳдидҳои гурӯҳҳои мусаллаҳ ниёз дорад, аз тарафи дигар, татбиқи тарҳҳое чун CASA-1000 ҳамкории устувор бо Кобулро талаб мекунад. Ин вобастагӣ масъалаи самаранокии сиёсати Тоҷикистон дар баробари мақомоти Толибонро ба баҳс мегузорад.

Ба арзёбии Сайид Ҳамза Рифъат дар Dawn, ҳамкории иқтисодии Осиёи Марказӣ бо Афғонистон бо хатарҳои амниятӣ рӯбарӯст ва барои Тоҷикистон CASA-1000 намунаи ин вобастагист.

Мақолаи муаллиф 14 ноябри соли 2026 нашр шудааст. Бино ба матлаби нашршуда, тибқи маълумоти расмии CASA-1000, лоиҳа барои интиқоли неруи барқи мавсимии Тоҷикистону Қирғизистон ба Афғонистон ва Покистон пешбинӣ шудааст. Иқтидори тарҳрезишудаи интиқол 1300 мегаватт ва арзиши лоиҳа тақрибан 1,2 миллиард доллар мебошад.

Лоиҳа бояд ба кишварҳои содиркунанда имкони фурӯши барқи изофии тобистонаро диҳад. Дар шарҳи расмӣ гуфта мешавад, ки даромади содирот метавонад барои беҳтар кардани шабакаҳо ва рушди иқтидорҳои нави энергетикӣ истифода шавад.

Аз сохтори лоиҳа бармеояд, ки манфиати Тоҷикистон танҳо ба бунёди хатҳои барқ дар дохили кишвар вобаста нест. Интиқол тавассути Афғонистон ҳамкории устувори байнидавлатӣ ва ҳифзи инфрасохторро талаб мекунад. Ин бардошти мустақил аз масири лоиҳа аст ва амнияти кишвари транзитӣ ба имкони тиҷорати неруи барқ таъсир мерасонад.

Аз ин рӯ, ҳангоми баррасии сиёсати Душанбе нисбат ба Кобул ду масъала бояд якҷо дида шаванд. Ин ҳам бошад ҳифзи амнияти Тоҷикистон ва фароҳам кардани шароити боэътимоди ҳамкории иқтисодӣ аст. Барои арзёбии натиҷаҳо санҷидани пешрафти воқеии сохтмон, иҷрои ӯҳдадориҳои тарафҳо ва омодагии шабакаи интиқол муҳим хоҳад буд.

Дар ин миён сиёсати худи Тоҷикистон низ ҷойи баррасӣ дорад. Нигарониҳои амниятии Душанбе асоснок бошанд ҳам, муносибати сард бо мақомоти ҳокими Афғонистон худ ба худ таҳдидҳоро коҳиш намедиҳад. Барои кишваре, ки бо Афғонистон марзи тӯлонӣ дорад, маҳдуд мондани муколама метавонад имкони ҳалли мушкилоти марзӣ, ҳимояи манфиатҳои иқтисодӣ ва таъсиргузорӣ ба ҳамсояро кам кунад.

Душанбе бояд имкони пешбурди муколамаи амалиро ҳамзамон бо талабҳои ҷиддии амниятӣ бештар истифода барад. Ҳадафҳои чунин муколама метавонанд пешгирии ҳамлаҳои фаромарзӣ, ҳифзи инфрасохтор ва иҷрои ӯҳдадориҳои иқтисодӣ бошанд. Чунин равиш маънои чашм пӯшидан аз сиёсати Толибонро надорад, балки истифодаи дипломатия барои ҳифзи манфиатҳои Тоҷикистон аст.


Ба дигарон фиристед

Шарҳ нависед

Нишонии почтаи электронии шумо нашр нахоҳад шуд. Майдонҳои ҳатмӣ бо аломати * ишора шудаанд.