
Кабирӣ: нигарониҳои амниятӣ баҳонаи бозгашти қавитари Русия ба Осиёи Марказӣ аст
Муҳиддин Кабирӣ, раиси Паймони миллии Тоҷикистон, мегӯяд, ҳадафҳои сафари Владимир Путин ба Тоҷикистон аз мавзӯъҳои расман эълоншуда фаротар мераванд. Ба арзёбии ӯ, Маскав мехоҳад бо такя ба масъалаҳои амниятӣ нуфузи худро дар Осиёи Марказӣ тақвият диҳад ва аз густариши ҳузури Ғарб дар минтақа пешгирӣ кунад.
Кабирӣ дар мусоҳиба бо шабакаи «Афғонистон Интернешнл» гуфт, барои дарки ҳадафҳои ин сафар бояд равандҳои ҷаҳонӣ ва сиёсати минтақавии Русияро ба ҳам пайваст баррасӣ кард. Ӯ сафарҳои намояндагони баландпояи Русия ба Кобул ва тамосҳои Маскав бо Толибонро аз бахшҳои ҳамин раванд номид.
Ба гуфтаи ӯ, мавзӯъҳое, ки дар расонаҳо ҳамчун меҳварҳои сафари Путин эълон шуданд, метавонанд қисме аз рӯзномаи музокирот бошанд, аммо тамоми масъалаҳоро дар бар намегиранд.
Кабирӣ ҳамчунин ба мавқеи эълоншудаи мақомоти Русия дар бораи коҳиш ё қатъи ҳамкории кишварҳои узви НАТО бо Осиёи Марказӣ ишора кард. Ӯ ин мавқеъро нишонаи талоши Маскав барои барқарор кардани ҷойгоҳи худ дар қаламрави собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ арзёбӣ намуд.
Дар таҳлили ӯ, Русия мехоҳад нуфузашро пеш аз ҳама дар минтақаҳое мустаҳкам кунад, ки чунин иқдом бо муқовимат ва рақобати камтари Ғарб рӯ ба рӯ мешавад.
Маскав дар Толибон бештар шарики худро мебинад
Дар посух ба савол дар бораи таҳдидҳои эҳтимолӣ аз Афғонистон, Кабирӣ гуфт, қочоқи маводи мухаддир, силоҳ ва амнияти марзҳо солҳои зиёд мавзӯи доимии гуфтугӯҳои раҳбарони Русия ва кишварҳои Осиёи Марказӣ будаанд.
Бо вуҷуди ин, ӯ шубҳа дорад, ки ин нигарониҳо имрӯз барои Русия то ҳамон андоза ҷиддӣ бошанд, ки дар суханрониҳои расмӣ матраҳ мешаванд. Кабирӣ ин арзёбиро бо муносибатҳои Маскав ва Толибон пайванд дод.
Ба гуфтаи ӯ, Русия дар ҳукумати кунунии Афғонистон бештар шарик мебинад, то манбаи таҳдид. Аз ҳамин рӯ, Кабирӣ эҳтимол медиҳад, ки Путин дар гуфтугӯ бо Эмомалӣ Раҳмон барои ҳамкории бештари Душанбе бо Толибон талош кунад.
Ӯ гуфт, ки мумкин аст президенти Русия бори дигар Эмомалӣ Раҳмонро ба ҳамкорӣ бо Толибон мутақоид созад.
Амнияти марз ва рақобат барои нуфуз
Кабирӣ таъкид кард, ки тақвияти тадбирҳои амниятиро набояд танҳо натиҷаи хатарҳои бархоста аз Афғонистон донист. Ба арзёбии ӯ, ин масъала метавонад баҳонае барои бозгашти қавитари Русия ба минтақа бошад.
Ӯ ҳадафи чунин бозгаштро пешгирӣ аз нуфузи Ғарб дар Осиёи Марказӣ номид. Ин арзёбӣ масъалаи амниятро ба рақобати сиёсии Маскав барои нигоҳ доштани мавқеи худ дар кишварҳои минтақа пайванд медиҳад.
Кабирӣ дар айни замон мавҷудияти гурӯҳҳои тундрави осиёимарказӣ дар Афғонистон ва хатарҳои эҳтимолии онҳоро рад накард. Ӯ гуфт, ин гурӯҳҳо аз солҳои пеш дар Афғонистон ҳузур доранд ва андешаи бозгашт ба кишварҳои худро дар сар мепарваранд.
Ба гуфтаи ӯ, чунин нигарониҳо пештар ҳам вуҷуд доштанд ва минбаъд низ боқӣ хоҳанд монд. Аммо Кабирӣ афзуд, ки дар солҳои охир даргириҳо дар марзи Афғонистон бо кишварҳои Осиёи Марказӣ нисбат ба давраи ҳукумати ҷумҳурӣ камтар шудаанд.
Ӯ гуфт, раҳбарони Русия низ дар гуфтугӯ бо ҳамтоёни осиёимарказии худ ба коҳиши ин даргириҳо таъкид кардаанд.
