Муҳиддин Кабирӣ: «Марҳалаи оянда бояд марҳалаи гуфтугӯ бо миллат бошад»

Муҳиддин Кабирӣ, раҳбари Наҳзати исломии Тоҷикистон, дар ҳамоиши эълони натиҷаҳои интихоботи раҳбари нави ин ҳаракат аз поёни давраи 20-солаи роҳбарии худ хабар дод. Ӯ дар суханронии худ сабабҳои истеъфо, зарурати табдили наслҳо дар роҳбарии созмонҳои сиёсӣ, мушкилоти фаъолияти Наҳзат дар ду даҳаи гузашта ва самтҳои фаъолияти минбаъдаи онро шарҳ дод. Кабирӣ ҳамчунин Домулло Исломиддинро ба унвони раҳбари нави Наҳзат табрик гуфта, таъкид кард, ки канорагирӣ аз мақоми роҳбарӣ ба маънои поёни фаъолияти сиёсии ӯ нест.

Муҳиддин Кабирӣ дар суханронии худ дар ҳамоиши эълони натиҷаҳои интихоботи раҳбари нави Наҳзати исломии Тоҷикистон гуфт, ки моҳи сентябри соли 2006 нахустин суханронии худро ба ҳайси раҳбари ин созмон анҷом дода буд ва акнун, дар моҳи сентябри соли 2026, пас аз гузашти расо 20 сол, барои охирин бор дар ин мақом суханронӣ мекунад.

Кабирӣ дар оғози суханронии худ аз аъзову ҷонибдорони Наҳзати исломӣ, ҳамкорони собиқ, хонавода ва шахсиятҳое, ки дар ташаккули фаъолияти сиёсӣ ва роҳбарии ӯ нақш доштаанд, изҳори сипос кард.

Ӯ аз ҷумла Сайид Абдуллоҳи Нурӣ, муассис ва раҳбари пешини Наҳзати исломӣ ва Муҳаммадшариф Ҳимматзодаро аз устодони асосии худ ном бурда, гуфт, ки роҳнамоӣ ва пуштибонии онҳо дар марҳалаҳои мухталифи фаъолияти сиёсиаш нақши муҳим доштааст.

Раҳбари пешини Наҳзат ҳамчунин аз аъзои зиндонӣ ва муҳоҷири ин созмон ёдовар шуда, таъкид кард, ки масъалаи озодии зиндониёни сиёсӣ бояд дар оянда низ аз авлавиятҳои фаъолияти Наҳзат ва дигар нерӯҳои сиёсӣ боқӣ бимонад.

Ӯ дар ин замина аз Сайидумар Ҳусайнӣ ва Муҳаммадалӣ Ҳаит ном бурда, гуфт, ки дар 11 соли фаъолияти худ дар муҳоҷират набудани онҳо ва дигар ҳамсафони зиндониашро эҳсос мекард.

Кабирӣ таъкид кард, ки пуштибонии аъзову ҷонибдорони Наҳзат, ба‌вижа онҳое, ки дар зиндон ва муҳоҷират қарор доранд, дар идомаи фаъолияти сиёсии ӯ нақши муҳим бозидааст.

Чаро Кабирӣ пас аз 20 соли роҳбарӣ истеъфо дод?

Муҳиддин Кабирӣ дар бахши асосии суханронии худ ба сабабҳои истеъфояш пардохта, гуфт, тасмими канорагирӣ аз роҳбарии Наҳзат яке аз душвортарин ва муҳимтарин тасмимҳои зиндагии ӯ будааст.

Ба гуфтаи ӯ, ин тасмим на дар натиҷаи эҳсосот, фишори берунӣ, ранҷиш ё хастагӣ, балки пас аз баррасии тӯлонии паҳлуҳои мухталифи масъала ва бо дарназардошти масъулияти худ дар назди ояндаи созмон гирифта шудааст.

Кабирӣ гуфт, ки ҳамеша тарафдори интихобӣ, ивазшаванда ва маҳдуд будани роҳбарӣ дар сохторҳои сиёсӣ ва ҷамъиятӣ будааст.

Ба назари ӯ, ҳузури тӯлонии як нафар дар раҳбарии ҳукумат, ҳизб ё созмони ҷамъиятӣ метавонад ба рукуд, фасоди идорӣ ва шахсмеҳварӣ оварда расонад.

Ӯ изҳор дошт, ки ивазшавии мусолиматомези роҳбарон бояд ба як ҷузъи табиии фарҳанги сиёсии ҷомеа табдил ёбад ва созмонҳои сиёсӣ набояд фаъолияти худро ба шахсияти як раҳбар вобаста кунанд.

Кабирӣ дар шарҳи ин мавқеи худ аз таҷрибаи соли 2015 ёдовар шуд.

Ба гуфтаи ӯ, 2 марти соли 2015, як соат пас аз эълони натиҷаҳои интихоботи порлумонии Тоҷикистон, ки бар асоси натиҷаҳои расмии он Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон ба порлумон роҳ наёфт, ӯ дар Шӯрои сиёсии ҳизб истеъфои худро эълон карда буд.

Кабирӣ гуфт, ки он замон бар ин назар буд, ки раҳбари ҳизб бояд масъулияти натиҷаи интихоботро бар дӯш гирифта, аз мақоми худ канор равад.

Аммо, ба гуфтаи ӯ, Шӯрои сиёсии ҲНИТ натиҷаи интихоботро на пайомади фаъолияти раҳбарияти ҳизб, балки натиҷаи тақаллуб ва сохтакории ҳукумат арзёбӣ карда, тавсия дода буд, ки баррасии масъалаи истеъфо то анҷумани навбатии ҳизб дар моҳи сентябр ба таъхир гузошта шавад.

Ӯ афзуд, ки ҳодисаҳои моҳи сентябри соли 2015 вазъи сиёсии Тоҷикистон ва шароити фаъолияти Наҳзати исломиро ба таври куллӣ тағйир доданд.

Кабирӣ гуфт, ки дар солҳои муҳоҷират се маротибаи дигар ба роҳбарии Наҳзат интихоб шуд ва дар он давра идомаи фаъолияти худро дар ин мақом барои таъмини суботи дохилӣ ва ҳифзи сохтори созмон зарур мешуморид.

Ба арзёбии ӯ, акнун Наҳзат ба марҳалаи нисбатан устувори ташкилӣ расидааст ва шароит барои вогузории масъулият ба насли ҷавонтар фароҳам шудааст.

«Ба ин натиҷа расидам, ки фурсате беҳтар аз ин барои супоридани масъулият ба насли ҷавонтар нахоҳад буд», — гуфт Кабирӣ.

Ӯ ҳамчунин таъкид кард, ки ивазшавии роҳбарият бояд бар асоси меъёрҳои муайян, интихоботи шаффоф ва рақобатнок сурат бигирад, на вобаста ба вазъи шахсӣ ё тавонмандии ҷисмонии раҳбар.

Ба гуфтаи ӯ, раҳбари як созмон метавонад бо хоҳиши худ аз мақом канор равад ва ҳамзамон дар ҷойгоҳи дигар ба фаъолияти худ идома диҳад.

Аз Созишномаи сулҳ то фаъолияти Наҳзат дар муҳоҷират

Муҳиддин Кабирӣ бахши дигари суханронии худро ба таърихи фаъолияти Наҳзати исломӣ, тағйироти сиёсии Тоҷикистон пас аз имзои Созишномаи сулҳ ва сабабҳои тағйири равиши фаъолияти ин созмон дар солҳои охир бахшид.

Ӯ гуфт, ки замони ба роҳбарии ҲНИТ расиданаш Наҳзат ҳамчун як ҳизби сиёсӣ фаъолият мекард ва мебоист фаъолияти худро дар доираи Конститутсия, қонунгузорӣ ва созишҳои сиёсии мавҷуда пеш мебурд.

Кабирӣ имзои Созишномаи сулҳ, ба даст овардани ҳаққи фаъолияти қонунӣ ва иштироки намояндагони мухолифин дар сохторҳои ҳокимиятро аз дастовардҳои муҳими Наҳзат дар он давра номид.

Аммо ӯ иддао кард, ки пас аз поёни фаъолияти Комиссияи оштии миллӣ, ҳукумати Тоҷикистон ба тадриҷ аз иҷрои уҳдадориҳои худ дар доираи Созишномаи сулҳ дур шуд ва фазои фаъолияти сиёсӣ ва диниро маҳдуд кард.

Ба гуфтаи Кабирӣ, Наҳзат пас аз даст кашидан аз сохторҳои мусаллаҳи худ дар доираи созишҳои сулҳ, дигар имкони такя ба нерӯи низомиро надошт ва барои идомаи фаъолияти сиёсӣ ба кафолатҳои ҳуқуқӣ, созишҳои байналмилалӣ ва равобити хориҷӣ ниёз пайдо кард.

Ӯ ҳамчунин гуфт, ки ҳодисаҳои 11 сентябри соли 2001 дар Иёлоти Муттаҳида ва тағйири вазъи байналмилалӣ ба ҳукумати Тоҷикистон имконият дод, ки мубориза бо терроризмро ҳамчун асос барои маҳдуд кардани фаъолияти мухолифони сиёсӣ истифода барад. Ин иддаоҳо арзёбии сиёсии Кабирӣ аз рӯйдодҳои он давра мебошанд.

Раҳбари пешини Наҳзат дар идомаи суханронии худ гуфт, ки дар чунин шароит Сайид Абдуллоҳи Нурӣ зарурати ба роҳбарӣ омадани афродеро дарк мекард, ки тавони барқарор кардани робита бо ҷомеаи байналмилалиро дошта бошанд.

Ба гуфтаи ӯ, бо маҳдуд шудани имкониятҳои фаъолияти сиёсӣ дар дохили Тоҷикистон, равобити хориҷӣ ва гуфтугӯ бо ҷомеаи байналмилалӣ барои идомаи фаъолияти Наҳзат аҳамияти бештар пайдо кард.

Кабирӣ фаъолияти худ дар давраи роҳбарии Наҳзатро бо ҳамин равиш пайванд дода, гуфт, ки созмон бо вуҷуди мушкилоти муҳоҷират, дурӣ аз Тоҷикистон ва шароити мураккаби геополитикӣ тавонист сохтори худро бозсозӣ карда, фаъолияти сиёсиро идома диҳад.

Ӯ натиҷаи ин марҳаларо дар ҳифзи сохтори ташкилӣ, идомаи фаъолияти сиёсӣ ва барқарории робитаҳои байналмилалии Наҳзат арзёбӣ кард.

Марҳалаи нав: Гузариш аз «гуфтугӯ бо ҷаҳон» ба «гуфтугӯ бо миллат»

Яке аз муҳимтарин бахшҳои суханронии Кабирӣ ба самтҳои фаъолияти ояндаи Наҳзати исломӣ ва зарурати тағйири равиши ин ҳаракат ихтисос дошт.

Ӯ гуфт, ки марҳалаи қаблии фаъолияти Наҳзат асосан ба барқарории робитаҳои байналмилалӣ, муаррифии созмон дар хориҷ ва ҳифзи имкониятҳои фаъолияти сиёсӣ дар муҳоҷират равона шуда буд.

Аммо, ба назари ӯ, дар шароити кунунӣ Наҳзат бояд таваҷҷуҳи бештарро ба ҷомеаи Тоҷикистон, бахусус насли ҷавон равона кунад.

«Марҳалаи ояндаро банда марҳалаи гузариш аз “гуфтугӯ бо ҷаҳон” ба “гуфтугӯ бо миллат” мебинам», — изҳор дошт ӯ.

Кабирӣ гуфт, ки барои татбиқи чунин равиш Наҳзат ба роҳбарон ва гурӯҳи корие ниёз дорад, ки ниёзҳо, ҷаҳонбинӣ ва забони муоширати насли имрӯзаи Тоҷикистонро дарк кунанд.

Ба гуфтаи ӯ, раҳбарияти ояндаи ҳаракат бояд тавонад бо ҷомеаи Тоҷикистон робитаи наздиктар барқарор кунад ва ҳамзамон аз воқеиятҳои байналмилалӣ ва тағйироти ҷаҳонӣ огоҳ бошад.

Ӯ таъкид кард, ки бозгашти Наҳзат ба Тоҷикистонро бояд аз роҳи гуфтугӯ ва ҳамкорӣ бо ҷомеа, махсусан ҷавонон, ҷустуҷӯ кард.

Кабирӣ гуфт: «Ҷаҳон моро шинохт ва пазируфт, акнун миллат моро бояд аз нав бишносад».

Ӯ зарурати ба роҳбарӣ омадани насли ҷавонтарро низ бо ҳамин тағйири равиши фаъолияти Наҳзат пайванд дод.

Ба гуфтаи Кабирӣ, насли нави роҳбарӣ бояд ҳам тавони барқарории робита бо ҷомеаи Тоҷикистонро дошта бошад ва ҳам тавонад муносибатҳои байналмилалии ҳаракатро идома диҳад.

Аз суханронии ӯ бармеояд, ки раҳбарияти нав дар баробари ҳифзи сохтори мавҷудаи ташкилӣ, бояд ба барқарории робитаҳои мустақимтар бо шаҳрвандони Тоҷикистон ва ҷалби насли ҷавон таваҷҷуҳ кунад.

Кабирӣ ҳамзамон гуфт, ки пас аз эълони тасмими истеъфои худ чанд нафар барои ба уҳда гирифтани масъулияти роҳбарӣ изҳори омодагӣ карданд.

Ӯ ин равандро нишонаи мавҷудияти кадрҳои ҷойгузин ва имкони идомаи фаъолияти Наҳзат бидуни вобастагӣ ба як раҳбар арзёбӣ кард.

Ба гуфтаи ӯ, ҳузури довталабони дигар барои роҳбарӣ нишон медиҳад, ки дар дохили созмон имкони рақобат ва интиқоли масъулият ба насли нав вуҷуд дорад.

Исломҷон Саидов роҳбари нави Наҳзат муаррифӣ шуд

Муҳиддин Кабирӣ дар поёни суханронии худ Домулло Исломиддинро (Исломҷон Саидов) ҳамчун раҳбари нави Наҳзати исломӣ табрик гуфта, ба ӯ дар иҷрои масъулиятҳои нав комёбӣ орзу кард.

Ӯ Домулло Исломиддинро аз парвардагони мактаби Наҳзат номид ва изҳори итминон кард, ки роҳбарияти нав метавонад масъулиятҳои худро ба анҷом расонад.

Кабирӣ ҳамчунин таъкид кард, ки худи ӯ ва дигар аъзову ҷонибдорони созмон бояд дар паҳлуи раҳбарияти нав қарор дошта бошанд.

Ӯ гуфт: «Боварӣ дорам, ки аз уҳдаи ин масъулият хоҳанд баромад ва мутмаин бошанд, ки ҳама бародарону хоҳарон, аз ҷумла, бандаи камина дар паҳлуйи ишон хоҳем буд».

Кабирӣ дар суханронии худ ҷузъиёти шумораи довталабон, раванди раъйдиҳӣ ва натиҷаҳои рақамии интихоботи раҳбари нави Наҳзатро баён накард.

Бо вуҷуди ин, ӯ аз интихоб шудани Домулло Исломиддин ба ҳайси раҳбари нав истиқбол кард ва зарурати ҳамкории аъзои ҳаракат бо роҳбарияти тозаинтихобро таъкид намуд.

Кабирӣ: Канорагирӣ аз роҳбарӣ ба маънои поёни фаъолияти сиёсӣ нест

Муҳиддин Кабирӣ дар суханронии худ борҳо ба ин масъала ишора кард, ки истеъфо аз мақоми роҳбарӣ набояд ба маънои канорагирии комил аз фаъолияти сиёсӣ ва ҷамъиятӣ фаҳмида шавад.

Ӯ гуфт, ки шахсе метавонад масъулияти роҳбариро ба дигарон вогузор кунад, аммо дониш, таҷриба ва имкониятҳои худро барои кумак ба роҳбарияти нав ва идомаи фаъолияти созмон истифода барад.

Кабирӣ таъкид кард, ки ин равиш бояд ба як таҷрибаи қобили истифода барои дигар созмонҳои сиёсӣ ва ҷамъиятӣ табдил ёбад.

Ба гуфтаи ӯ, ивазшавии роҳбарон дар шароити ором ва бар асоси меъёрҳои муайян метавонад ба идомаи фаъолияти ташкилот ва пешгирӣ аз вобастагии он ба шахсияти як нафар мусоидат кунад.

Ӯ ҳамчунин гуфт, ки тасмими вогузории роҳбариро бо дарназардошти ояндаи Наҳзат ва зарурати фароҳам кардани шароит барои фаъолияти насли ҷавонтар гирифтааст.

Кабирӣ дар анҷоми суханронии худ аз ҳамаи онҳое, ки дар 20 соли роҳбариаш бо ӯ ҳамкорӣ ва аз фаъолияти ӯ пуштибонӣ кардаанд, изҳори сипос намуд.

Ҳамин тариқ, бо эълони канорагирии Муҳиддин Кабирӣ аз роҳбарии Наҳзати исломии Тоҷикистон, давраи 20-солаи фаъолияти ӯ дар ин мақом ба поён расид.

Бар асоси суханронии Кабирӣ, раҳбарияти нав бо масъулияти идомаи фаъолияти ташкилӣ ва сиёсии Наҳзат рӯбарӯ хоҳад буд. Самти асосие, ки ӯ барои марҳалаи оянда муайян кард, гузариш аз тамаркузи бештар ба равобити байналмилалӣ ба густариши гуфтугӯ бо ҷомеаи Тоҷикистон, бахусус ҷавонон аст.

Кабирӣ дар айни замон таъкид кард, ки бо вуҷуди супоридани мақоми роҳбарӣ, ният дорад фаъолияти худро дар доираи ҳадафҳо ва барномаҳои Наҳзат идома дода, таҷрибаи худро дар ихтиёри раҳбарияти нав қарор диҳад.