Ниҳодҳои дипломатии Тоҷикистон ҳадафи ҷосусони киберӣ қарор гирифтаанд
Ниҳодҳои дипломатии Тоҷикистон ҳадафи ҳамлаи мураккаби киберӣ қарор гирифтаанд. Ширкати «Касперский» дар таҳқиқоти 22 октябри соли 2026 мегӯяд, ин амалиётро аввали ҳамин сол ошкор кардааст. Номи муассисаҳои мавриди ҳамла ва шумораи дастгоҳҳои осебдида эълон нашудааст. Дар гузориш омадааст, ки ин ҳамла ба ниҳодҳои дипломатии Ӯзбекистон ва Туркманистон низ сурат гирифтааст.
Ба гуфтаи муҳаққиқон, ҳамлагарон аз барномаи зараровари BlackX истифода бурдаанд, ки пеш аз ба кор даромадани Windows фаъол мешавад. Онҳо қаблан ба шабакаҳои дохилӣ роҳ ёфта, ҳуқуқи мудири компютерҳоро ба даст овардаанд. Ин навъи дастрасӣ имкон медиҳад, ки барномаи ҷосусӣ дар сатҳи амиқтар ҷой гирад ва ошкор кардани он душвортар шавад.
«Касперский» ин амалиётро бо дараҷаи миёнаи эътимод ба гурӯҳи APT41 нисбат медиҳад. Ин арзёбии таҳқиқотӣ аст ва ҳувияти ҳамлагаронро ба таври қатъӣ исбот намекунад.
Ҳадафи BlackX халалдор кардани кори воситаҳои муҳофизати компютер будааст. Ширкат дар иттилоияи худ мегӯяд, дар ҳамлаи мушоҳидакардааш кӯшиши хомӯш кардани муҳофизатро боздоштааст. Аз ин рӯ, аз гузориш наметавон натиҷа гирифт, ки асноди дипломатии Тоҷикистон ҳатман дуздида шудааст.
Аммо худи роҳ ёфтани ҳамлагарон ба шабака ва гирифтани ҳуқуқи мудир хеле амали нигаронкунанда аст. Муҳофизати мукотибаи дипломатӣ то куҷо таъмин аст ва кӣ барои камбудиҳо ҷавоб медиҳад? Ин ҷо сухан аз вайрон шудани як компютер намеравад. Пойи ҳифзи маълумоти давлатӣ ва эътимоди шарикони дипломатӣ дар миён аст.
Мавқеи мақомоти Тоҷикистон дар манбаъҳои баррасишуда дастрас нест. Аммо бояд гуфт, ки ин қазия пеши режим масъулият мегузорад. Давлате, ки аз шаҳрвандон итоат мехоҳад, оё тавони ҳифзи маълумоти ба ӯ супурдашударо дорад? Шаҳрванд барои гирифтани шиноснома ё санади консулӣ маълумоти шахсиашро месупорад. Ӯ ҳақ дорад бидонад, ки ин маълумот пушти дари баста аст ё дар шабакае, ки бегонагон ба он роҳ ёфтаанд. Далели тасдиқкунандаи ин дар таҳқиқот нест. Аммо мақомоти масъул ҳам наметавонанд ҷойи ҷавобро бо сукут пур кунанд. Агар чунин маълумот вуҷуд дошта бошад, рахна метавонад амнияти одамонро низ зери хатар гузорад.
Амнияти давлатӣ моли хусусии мансабдорон нест, ки нокомияшро пинҳон кунанду ҳисобашро аз мардум талаб намоянд. Кадом сафорат, консулгарӣ ва ё намояндагиҳои дигари дипломатӣ мавриди ҳадаф қарор гирифтанд, ҳамлагарон то куҷо расиданд ва чӣ маълумоте зери хатар монд? Ба ин саволҳо ҷавоби мушаххас лозим аст. Паноҳ бурдан пушти муҳри махфият масъалаи масъулиятро аз байн намебарад.
Ҳоло вақти шиорбозӣ дар бораи «таҳкими ҳифозат» нест. Агар роҳ ба шабака боз монда бошад, бояд рӯирост гуфт, ки чаро. Агар маълумот берун рафта бошад, бояд зарардидагонро огоҳ кард. Агар ҳамла боздошта шуда бошад, бояд ҳудуди онро шарҳ дод. Давлате, ки аз мардум ҳисоб мехоҳад, худаш ҳам бояд ҳисоб диҳад.